ttp://www.salon.com/news/feature/2007/11/13/intelligent_design

The evolution of creationism

After their notorious legal defeat, intelligent design proponents are resurfacing with insidious new assaults on science.

By Gordy Slack

Nov. 13, 2007

Two years ago, Pennsylvania federal Judge John Jones III handed down a stunning decision that many said would take down the intelligent design movement. But American creationism doesn’t die. It just adapts.

Decades earlier, when the courts deemed creation science

-- proto intelligent design -- a religious view and not constitutionally teachable as science in public schools, it adapted by cutting God off its letterhead and calling itself “intelligent design.” The argument for I.D., and for “scientific creation theory” before it, is that evolution isn’t up to the task of accounting for life. Given biology’s complexity, and natural selection’s inability to explain it, I.D. thinking goes, life must be designed by a, well, designer. I.D.ers skirted any mention of God, hoping to avoid getting snagged on the First Amendment’s prohibition against promoting religion by arguing that I.D. was just a young and outlying science.

In the Pennsylvania case, Kitzmiller v. Dover, Judge Jones ruled that if you want to teach intelligent design in science class, first you have to show that it is a distinct species from its earlier, creationist form, not just a modified type. You’ve got to show us the science part, he said. Besides, Jones declared, your intelligent designer is obviously God.

The six-week trial -- the focus of a Nova documentary, “Judgment Day: Intelligent Design on Trial,” airing Nov. 13 -- addressed a host of heady questions. What is science and how does it work? Can evolution account for the diversity of life we see on earth? What is religion? Can science say anything about the existence of a creator and still be science? It also examined the motivations of a local school board that tried to smuggle creationism into its high school biology curriculum. The judge’s decision -- that I.D. was not science and that the school board was trying to promote its members’ own religious views -- was followed by a short period of shock from the I.D. community.

But like bacteria adapting to antibiotics, creationism has slimmed down once again, this time shedding even a mention of an intelligent designer. A new textbook put out by the Discovery Institute, the Seattle think tank that promotes I.D., doesn’t even have the words “intelligent design” in its index. Instead of pushing I.D. explicitly, “Explore Evolution: The Arguments for and Against Darwinism,” promoted as a high school- or college-level biology text, “teaches the controversy.” Teach the controversy is the new mantra of the I.D. movement.

“We want to teach more about evolution,” says Discovery Institute’s Casey Luskin, “not less.” The “more” they want to teach, of course, is what they see as evolution’s shortcomings, leaving an ecological niche that will then be filled by intelligent design.

But not all creationists have embraced the strategy. Many responded to the Dover trial by coming out of I.D.’s big tent, which once gave shelter to young earth creationists, old earthers, academics interested in I.D.’s hypotheses, and anyone who wanted to promote a Christian-compatible view of science. Judge Jones’ decision was like a lightning strike on the big top, sending many of the constituents running home through the rain. Creationist groups like Answers in Genesis, the Institute for Creation Research, and Reasons to Believe are now attacking I.D. for not having the guts to call its designer God or to be explicit about such key questions as the age of the world. (Answers in Genesis’ answer: about 6,000 years.)

Perhaps not surprisingly, the I.D.ers have adopted a persecution complex. “After Dover,” Luskin says, “there’s been an increase in the boldness of Darwinists who persecute I.D. proponents: researchers, teachers and students. The debate in the academy has intensified radically,” he says. “It’s just a lot more political.” He points to Guillermo Gonzalez, a physicist at Iowa State who failed to get tenure, allegedly because he is an advocate of I.D., and Richard Sternberg, a scientist at the National Institutes of Health who was “attacked” for publishing an article by Stephen Meyer, a proponent of intelligent design, in a peer-review journal Sternberg edited.

Evolutionary biologists respond that hiring a biologist who doesn’t accept evolution is like hiring a mathematician who doesn’t accept multiplication. That oversimplifies, but for better or worse, the battle has intensified and come out more into the open.

Recently, long retired chemist Homer Jacobson retracted a paper titled “Information, Reproduction and the Origin of Life,” which he’d published in the journal American Scientist 52 years ago. Upon Googling himself, the 84- year-old Jacobson found that his old paper was often cited by creationists as evidence of the implausibility of life emerging from the prebiotic soup found on early Earth. Jacobson noticed some errors in his paper (it was a half-century old!) and, in order to keep neo- creationists from engaging in “malignant denunciations of Darwin,” he wrote a letter of retraction to the journal. Retraction of a scientific paper is rare, and doing it for political reasons is rarer still. The act provoked accusations of “historical revisionism” from Discovery Institute senior fellow William Dembski.

Following the Dover decision, some I.D.ers became more timid, or at least more evasive. John Angus Campbell, a Discovery Institute fellow and coauthor of a book about teaching I.D. in the schools, ran for a school board seat in Mason County, Wash., last week. During his campaign, he intentionally left his middle name out of his election materials and failed to mention his affiliation with the Discovery Institute. The camouflage strategy worked and he was elected.

I.D. will also be striking back in “Expelled: No Intelligence Allowed,” a pro-I.D. documentary, to be released in February. Featuring conservative writer and political commentator Ben Stein, it portrays I.D. proponents as a group of iconoclastic firebrand scientists with the guts to go after the dogmatic Darwinists who have, the I.D.ers say, grown lazy and corrupt sitting atop a monopolistic theory with zero tolerance for dissent, within or outside of their ranks.

Stein told the New York Times that Darwin may well have been onto something with his theory of evolution, but that it is isn’t up to explaining the origins and diversity of life on its own. Plus, he thinks Darwinism leads to racism and genocide. If Stein had his way, he said, the documentary would have been called “From Darwin to Hitler.”

No, the battle between creationism and evolution is hardly over. The true believers in intelligent design and other forms of creationism aren’t about to lay down their worldview for a federal judge or anyone else. And polls show that about half of America is on their side. “Evolution remains under attack,” says Eugenie Scott, an anthropologist and a director of the National Center for Science Education, a nonprofit dedicated to teaching evolution in public schools. “If creationists have their way, teachers will eventually just stop teaching evolution. It’ll just be too much trouble. And generations of students will continue to grow up ignorant of basic scientific realities.”

Roots of Fundamentalism traced to 16th-century Bible translations

The English Reformation—heyday of religious change—spurred a fundamentalist approach to Bible reading, according to new research by a Harvard professor.

"Evangelical reading habits after 1525 were disciplinary, punishing and even demeaning," says James Simpson, Donald P. and Katherine B. Loker Professor of English in Harvard University's Faculty of Arts and Sciences.

In 1525, Protestant reformer William Tyndale translated the Bible into early modern English. Scholars have widely hailed that moment as a liberating step for the literate public, who could suddenly read the Bible on their own terms—without the constraints of priestly interpretation.

Simpson disagrees.

"The 16th-century moment was not the foundation of liberalism, as many historians have maintained, but rather the foundation of fundamentalism," he says. "Anyone who wants to understand how fundamentalism is a product of the modern era must look to its birth in the 16th century."

Tracing the history of biblical translations between 1525 and 1547, or from Tyndale to the death of Henry VIII, Simpson argues that reading in this era became a program of punishment that left believers "persecuted and paranoid." His argument is the focus of a forthcoming book titled "Burning to Read: English Fundamentalism and its Reformation Opponents" (Harvard University Press).

"Evangelicals did not believe that you could be saved through good works, so they looked for signs that the decision had gone their way," Simpson says. "Reading became the locus for salvation or damnation—it was an intense experience in which your eternal fate would be decided."

Prologues to the Bible as well as polemical works helped Simpson to illuminate what the reading experience would have been like for commoners in the 16th century. Tyndale's prologue to the 1525 Bible, for example, highlights the kind of stern warnings offered to private readers.

"If you fail to read it properly, then you begin your just damnation. If you are unresponsive … God will scourge you, and everything will fail you until you are at utter defiance with your flesh," the prologue reads.

According to Simpson, such rhetoric reveals the fundamentalist nature of these early translations, and indicates the extent to which reformers repudiated individual interpretation.

"Reading became a tightrope of terror across an abyss of predestination," Simpson says. "It was destructive for evangelicals, because it did not invite freedom but rather fear of misinterpretation and damnation."

Simpson argues that the history of evangelical reading has important implications for politics in today's world.

"The birth of fundamentalism marked a new kind of modernity which still influences religion today," he says. "As we enter a new period of fundamentalist reading, we had better understand the ways in which the last period in the West produced 150 years of European violence."

Source: Harvard University
http://www.physorg.com/news113748912.html

Περί ύπαρξης και ανυπαρξίας Θεού

Του Δημητρη Δημητρακου* Καθημερινή, 11.11.2007

Ρίτσαρντ Ντόκινς

Η περί Θεού αυταπάτη

εκδ. Κάτοπτρο

Η συζήτηση πάνω στην ύπαρξη του Θεού δεν είναι καινούργια, αλλά παλιά υπόθεση. Και αναζωπυρώνεται κάθε φορά που ένα νέο βιβλίο προσπαθεί να φωτίσει περισσότερο την υπόθεση. Αυτό συμβαίνει σήμερα με το βιβλίο The God Delusion, του φημισμένου Βρετανού βιολόγου Ρίτσαρντ Ντόκινς, που κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό και στα ελληνικά («Η περί Θεού αυταπάτη», εκδ. ΚΑΤΟΠΤΡΟ).

Οπως έδειξε ο Καντ εδώ και δύο αιώνες, δεν ισχύει καμιά λογική απόδειξη όσον αφορά την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του Θεού. Ο Ντόκινς τονίζει, ωστόσο, ότι η ισοσθένεια αυτή είναι φαινομενική, διότι το βάρος της απόδειξης το έχει ο θεϊστής. Ο Ντόκινς, όμως, δεν τονίζει αυτό το σημείο, αλλά ακολουθεί άλλη επιχειρηματολογική στρατηγική για να ακυρώσει την επιλογή του θρήσκου. Θεωρεί ότι, με βάση τα εμπειρικά δεδομένα, είναι «πιθανότερη» η ανυπαρξία από την ύπαρξη του Θεού. Παραβλέπει, όμως, ότι αποδίδουμε πιθανότητες σε γεγονότα που αφορούν τον εξωτερικό κόσμο, με βάση κάποιο γνωστικό υπόβαθρο που ήδη κατέχουμε, όχι όμως σε οντότητες μεταφυσικές για τις οποίες δεν έχουμε –εξ ορισμού– καμιά θετική γνώση. Μπορούμε, και μάλιστα οφείλουμε, σε μια επιστημονική αναζήτηση να θέσουμε εκτός συζήτησης εκ προοιμίου μια τέτοια υπόθεση. Αλλά δεν μπορούμε να την αναιρέσουμε ή να την αποδείξουμε με αφετηρία τις επιστημονικές γνώσεις που έχουμε.

Προϊόν της φυσικής εξέλιξης

Αυτό, όμως, που μπορεί να κάνει ο σύγχρονος στοχαστής είναι να δείξει ότι η θρησκεία είναι ένα ανθρώπινο φαινόμενο, ότι είναι μια κίνηση που ξεκινά «από κάτω προς τα πάνω» και όχι μια αποκάλυψη που δόθηκε «εκ των άνω». Αυτό ακριβώς πραγματοποιεί ο Ντόκινς στο βιβλίο αυτό. Η φυσική εξέλιξη εξηγεί αυτό που δεν μπορεί να εξηγήσει η θρησκεία. Και το θρησκευτικό φαινόμενο, κατά τον Ντόκινς, είναι προϊόν της φυσικής εξέλιξης του ανθρώπου.

Ο συγγραφέας εκθέτει διά μακρών τα επιστημονικά λάθη που περιέχονται στις Γραφές, καθώς και τις βλαπτικές συνέπειες της θρησκευτικής πρακτικής. Η επιχειρηματολογία του είναι πειστική σε πολλά σημεία. Εχει επίσης το πλεονέκτημα της αμεσότητας και της σαφήνειας στην έκφραση, που του δίνουν τη δυνατότητα να εκλαϊκεύει σύνθετες θεωρητικές έννοιες. Καταγγέλλει σε υψηλούς τόνους τον φανατισμό, την αφέλεια και την άγνοια που συνοδεύουν συχνά τη θρησκευτική πίστη. Από ένα σημείο κι έπειτα, όμως, ο αναγνώστης αναρωτιέται αν και ο ίδιος ο Ντόκινς δεν είναι παρόμοια δογματικός με αυτούς που καταγγέλλει και δεν περιπίπτει σε ανάλογες πλάνες.

«Αγιατολάχ του αθεϊσμού»

Η κριτική που του έχει ασκηθεί δεν προέρχεται μόνο από το στρατόπεδο των υπερασπιστών της θρησκείας, αλλά και από τους ανεξίθρησκους. Ορισμένοι, μάλιστα, από τους επικριτές του τον χαρακτηρίζουν ως «αγιατολάχ του αθεϊσμού». Η αλήθεια είναι ότι το επιθετικό του ύφος δεν αφήνει περιθώρια ανοχής για τους διαφωνούντες. Καταδικάζει ως δειλούς και ανειλικρινείς τους οπαδούς του αγνωστικισμού, παραβλέποντας έτσι το γεγονός ότι και ο Μπέρτραντ Ράσελ, τον οποίο τόσο επαινεί, δήλωνε αγνωστικιστής και όχι άθεος. Κατηγορεί για δειλία και υποκρισία ακόμα και σύγχρονες προσωπικότητες από τον κόσμο της επιστήμης, όπως είναι ο επιστημολόγος Michael Ruse και ο βιολόγος S. J. Gould, οι οποίοι συμμερίζονται τις αθεϊστικές του ιδέες, αλλά αντιμετωπίζουν το ζήτημα με μεγαλύτερη νηφαλιότητα.

Ως άριστος χειριστής των μέσων επικοινωνίας που είναι ο Ντόκινς, θεωρεί ότι ο σκοπός του μπορεί να επιτευχθεί όχι μόνο με την προβολή επιχειρημάτων, αλλά δημιουργώντας μεγάλη φασαρία γύρω από τον εαυτό του και το ζήτημα που πραγματεύεται. Με την έννοια αυτή, το βιβλίο του είναι ένα σύγχρονο μανιφέστο του αθεϊσμού, ένα όπλο στα χέρια εκείνου που είναι ήδη στρατευμένος σ’ αυτήν την πίστη. Δεν μπορεί, όμως, να μεταπείσει τον αμφιταλαντευόμενο, αν κρίνει κανείς αντικειμενικά την επιχειρηματολογία του.

Η βάση της τελευταίας είναι ότι στη σύγκριση ανάμεσα στις δύο υποθέσεις περί ύπαρξης και περί ανυπαρξίας του Θεού, η επιστημονική πλάστιγγα θα γείρει προς τη δεύτερη. Δεν λαμβάνει υπόψη, όμως, τη λογική ασυμμετρία ανάμεσα στην επιστημονική υπόθεση και μια «πιστοκρατική» επιλογή, όπως είναι η θρησκεία. Η επιστημονική υπόθεση υπόκειται στον έλεγχο, όχι όμως η πίστη. Η τελευταία ελέγχεται μόνο ως προς το εμπειρικό της περιεχόμενο, όχι ως προς το μεταφυσικό. Το γεγονός ότι στην κοσμική εποχή που ζούμε, δεν αποτελεί η θρησκεία αναγκαίο μέρος της ζωής μας και δεν δέχεται ο σύγχρονος άνθρωπος πολλούς από τους κανόνες και τα δόγματα που επιβάλλει, δεν την ακυρώνουν. Διότι εκφράζει συγχρόνως μια αναγκαία υπερβατολογική ανάγκη που έχει ο άνθρωπος και που δεν πληρούται μέσα στην επιστημονική αναζήτηση. Παραμένει το δέος που εκφράζει ο Καντ στη Δεύτερη Κριτική του (1788).

Το ισχυρό επιχείρημα

Ο Ντόκινς αναφέρεται σε κάτι αντίστοιχο: το δέος που αισθάνεται ο επιστήμονας μπρος στο μεγαλειώδες τοπίο που εξερευνά, όπου προβάλλει η περίπλοκη δομή του κοσμικού συνόλου. Μπρος στη θέαση αυτή, το θρησκευτικό δέος για τον (υποθετικό) δημιουργό του Σύμπαντος πρέπει να θεωρηθεί πεπερασμένο και ελλιπές: αυτό είναι το ισχυρό επιχείρημα του Ντόκινς στο τελευταίο κεφάλαιο. Και μάλλον εδώ βρίσκεται η κύρια προσφορά του σημαντικού αυτού βιβλίου, που ο Ελληνας αναγνώστης μπορεί να διαβάσει σε μια άριστη μετάφραση και γενικότερα προσεγμένη έκδοση. Είναι ένα βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί απ’ όλους εκείνους για τους οποίους το πρόβλημα που πραγματεύεται είναι πάντα παρόν και δεν έχει λυθεί προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση.

* Ο κ. Δημήτρης Δημητράκος είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τέσσερις αντιρρήσεις για τη θρησκεία

Ο αιρετικός Κρίστοφερ Χίτσενς βάζει στο στόχαστρο Βίβλο και Κοράνι και μιλά για αντιγραφές διαδόσεων γύρω από μια αυταπάτη

Του Χαρη φαν Φερσεντααλ Καθημερινή, 11.11.2007

Christopher Hitchens

God is not Great:

The Case against Religion

εκδ. Atlantic Books

Πρόσφατα ένας δημοσιογράφος του New York magazine ρώτησε τον Κρίστοφερ Χίτσενς ποια είναι η αγαπημένη του ιστορία από τη Βίβλο. «Η ιστορία όπου ο Ιησούς μεταμορφώνει το νερό σε κρασί», απάντησε εκείνος. «Ποιος θα είχε αντίρρηση σε αυτό;».

Ο Χίτσενς απολαμβάνει το αλκοόλ και το κάπνισμα ενώ, καθώς φαίνεται, απολαμβάνει και τη σχετική φήμη. Ισως επειδή θεωρεί άλλες εξαρτήσεις περισσότερο ανόητες και επικίνδυνες.

Αφού τα έβαλε με τον Χένρι Κίσινγκερ, την πριγκίπισσα Νταϊάνα και τη Μητέρα Τερέζα, ο αιρετικός διανοούμενος και παρίας της Αριστεράς φαίνεται πως βρήκε, επιτέλους, κάποιον στα μέτρα του. «Ο Θεός δεν είναι μεγάλος», μας λέει, και θα περίμενε κανείς μια ολομέτωπη επίθεση εναντίον Του. Ομως ο Χίτσενς εξαντλεί τα φαρμακερά βέλη του στη θρησκεία. Και αυτό δεν είναι καθόλου το ίδιο πράγμα.

Πολύ θυμωμένος

Η βιομηχανία της αμφισβήτησης λειτουργεί με εντατικούς ρυθμούς. Το βιβλίο του Χίτσενς, αρθρογράφου μεταξύ άλλων του Vanity Fair και του προοδευτικού on-line περιοδικού Slate ακολουθεί αυτά των Ντάνιελ Ντένετ, Σαμ Χάρις και Ρίτσαρντ Ντόκινς. Οπως οι περισσότεροι νέοι αθεϊστές, ο Χίτσενς είναι θυμωμένος. Πολύ θυμωμένος. Η θρησκεία, γράφει, είναι «βίαιη, παράλογη, μισαλλόδοξη, συνδέεται με τον ρατσισμό, τον φυλετισμό και τον φανατισμό, βασίζεται στην άγνοια και είναι εχθρική στην απρόσκοπτη έρευνα». Και αυτά είναι μόνο η αρχή.

Εξετάζοντας τη Βίβλο αναφέρει πως δικαιολογεί ενέργειες όπως το δουλεμπόριο, η εθνοκάθαρση, η δουλεία και η μαζική σφαγή. Και όλα αυτά για ένα πουκάμισο άδειο καθώς οι θρησκείες δεν είναι παρά αντιγραφές διαδόσεων γύρω από μια αυταπάτη. Η Παλαιά Διαθήκη είναι γεμάτη αντιφάσεις, λογικά κενά και μεταγενέστερες προσθήκες, ενώ το Κοράνι είναι σε μεγάλο βαθμό σύνθεση δανεισμένων εβραϊκών και χριστιανικών μύθων.

Μπορεί η ακρίβεια και η συνοχή να μην είναι το δυνατό σημείο των θρησκειών. Με το μάρκετινγκ όμως τα πάνε καλύτερα. Ολες οι θρησκείες, γράφει ο Χίτσενς, χρησιμοποιούν έναν ταπεινό προφήτη ή πρίγκιπα που απευθύνεται πρώτα απ’ όλα στους φτωχούς, τους απαίδευτους και τους κατατρεγμένους – δηλαδή την πλειοψηφία. «Τι είναι αυτό, αν όχι λαϊκισμός;», αναρωτιέται.

Καυστικά παραληρήματα

Ολα τα στοιχεία που έχουν κάνει τον Χίτσενς δημοφιλή (κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν προσπάθησε πάντως) ή απωθητικό είναι εδώ: χιούμορ και προκλητικότητα, πνεύμα και αυταρέσκεια, ευρυμάθεια και επιπολαιότητα. Τα καυστικά παραληρήματά του κατά της θρησκείας σίγουρα θα προσβάλουν όσους πιστεύουν. Ο Χίτσενς από την πλευρά του αισθάνεται πως απλά επιστρέφει την προσβολή. Προσβολή είναι ότι κάποιοι θέλουν να διδάξουν στα παιδιά τον ευφυή σχεδιασμό. Προσβολή είναι ότι κάποιος Δανός γελοιογράφος τρέμει για τη ζωή του επειδή ζωγράφισε ένα σκίτσο του Μωάμεθ. Προσβολή είναι ότι κάποιος Ολλανδός σκηνοθέτης έχασε τη ζωή του επειδή έκανε ταινία με θέμα τη βία κατά των γυναικών στο όνομα του Ισλάμ. Προσβολή είναι ότι ο Πάπας επιτίθεται στη χρήση του προφυλακτικού όταν το έιτζ θερίζει.

Το επιθετικό, ειρωνικό ύφος του ενδεχομένως να ενοχλήσει και αρκετούς φιλελεύθερους άθεους που θεωρούν τη θρησκευτική πίστη ιδιωτικό ζήτημα. Ο Χίτσενς σωστά θεωρεί πως η θρησκεία έχει εδώ και καιρό εισβάλει στη δημόσια σφαίρα. Και μόνο η ύπαρξη της σαρίας δείχνει ότι η διάκριση δημοσίου/ιδιωτικού είναι τελείως ξένη στο Ισλάμ.

Ο Χίτσενς διατυπώνει τέσσερις αντιρρήσεις για τη θρησκευτική πίστη: παρερμηνεύει την προέλευση του ανθρώπου και του κόσμου, είναι δουλική και σολιψιστική, είναι αποτέλεσμα και αίτιο της σεξουαλικής καταπίεσης (δυστυχώς για τους πιστούς λέει, «ο χριστιανισμός είναι υπερβολικά καταπιεσμένος για να προσφέρει σεξ στον παράδεισο») και στηρίζεται σε ευσεβείς πόθους.

Η θρησκεία, λέει ο Χίτσενς χωρίς ιδιαίτερη πρωτοτυπία, ανήκει στην παιδική ηλικία του είδους μας, όταν ο άνθρωπος ακόμα φοβόταν τον καιρό, το σκοτάδι ή την έκλειψη. Είχε λόγο ύπαρξης όταν προσέφερε εξήγηση γι’ αυτά που δεν μπορούσαμε διαφορετικά να εξηγήσουμε. Ομως το τηλεσκόπιο και το μικροσκόπιο κατέστησαν τη θρησκεία περιττή ή, χειρότερα, την εξέθεσαν. «Σήμερα, το λιγότερο μορφωμένο από τα παιδιά μου γνωρίζει περισσότερα για τη φυσική τάξη απ’ οποιονδήποτε ιδρυτή οποιασδήποτε θρησκείας» γράφει.

Αντιμέτωπη με την πρόοδο της ανθρώπινης γνώσης, συνεχίζει, η θρησκεία θα μπορούσε είτε να κάνει στην άκρη –να αποδεχτεί δηλαδή την αχρηστία και αχρησία της– είτε να αποτελέσει εμπόδιο. Δυστυχώς είναι προγραμματισμένη να κάνει το δεύτερο.

Και το κάνει εμπνέοντας φόβο, ευγνωμοσύνη και υποταγή. «Μόνο ένας σκλάβος ευχαριστεί τον αφέντη του για αυτό που ο αφέντης έχει αποφασίσει να κάνει χωρίς να μπει στον κόπο να τον συμβουλευτεί». Ούτως ή άλλως, όμως, όλα αυτά λίγη σημασία έχουν αφού η επίγεια ζωή δεν αποτελεί παρά προθάλαμο για τον νέο κόσμο μετά την έλευση του Μεσσία.

Σε αυτούς που υποστηρίζουν ότι η θρησκεία προσφέρει ένα κώδικα ηθικής συμπεριφοράς, ο Χίτσενς απαντά πως η θρησκεία –στην καλύτερη περίπτωση– ωθεί τους ανθρώπους να κάνουν τα σωστά πράγματα για τους λάθος λόγους. Οσο για τη χειρότερη... «η θρησκεία έχει κάνει αμέτρητους ανθρώπους... να φέρονται με τρόπο που θα ξάφνιαζε ακόμα και ένα προαγωγό ή στρατιώτη σε εθνοκάθαρση». Αλλωστε, σαρκάζει, το να θεωρείς τη θρησκεία ως νόμο για το δίκαιο και το άδικο, σημαίνει να θεωρείς πως πριν ο Μωυσής λάβει τις δέκα εντολές, οι άνθρωποι ζούσαν με την εντύπωση πως δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με το να σκοτώνεις, να κλέβεις ή να κοιμάσαι με τη γυναίκα του γείτονα.

Πόλεμος για τον αθεϊσμό

Κάποιοι θα πουν ότι ο Χίτσενς παίρνει τη θρησκεία στην πιο ακραία, φανατική εκδοχή της. Για τον συγγραφέα, όμως, αυτή είναι η και η πιστή ανάγνωση της θρησκείας. Οσο γι’ αυτούς που υποστηρίζουν ότι οι άθρησκοι κομμουνιστές και φασίστες βρήκαν πολλούς μη θρησκευτικούς λόγους για να διαπράξουν τα πιο φρικιαστικά εγκλήματα του εικοστού αιώνα, ο συγγραφέας απαντά πως οι ιδεολογίες τους ήταν στην πραγματικότητα θραύσματα εκκοσμικευμένης θρησκείας. Κανείς ποτέ δεν πολέμησε για τον αθεϊσμό λέει ο Χίτσενς. Αλλά συχνά δίνει την εντύπωση πως αν ο ίδιος μπορούσε, θα το έκανε.

Θα ήταν όμως ένας κόσμος χωρίς θρησκεία ένας καλύτερος κόσμος; Ο Χίτσενς λέει κάθετα «ναι», αλλά μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ. Η θρησκεία είναι «ανεξίτηλη», γράφει. «Δεν θα εξαφανιστεί ποτέ, ή τέλος πάντων όχι μέχρι να ξεπεράσουμε τον φόβο του θανάτου, του σκότους, του αγνώστου και του άλλου».

Οπως γίνεται συνήθως, το βιβλίο του Χίτσενς θα καταλήξει στα χέρια των άθεων με τον ίδιο τρόπο που τα αντίτυπα της Βίβλου ακουμπούν δίπλα στο προσκέφαλο των πιστών. Οι άνθρωποι προτιμούν αναγνώσματα που απλά ενισχύουν τις απόψεις τους.

Ο Χίτσενς σημειώνει ότι αν χρειάζεται πίστη για να πιστέψεις κάτι ή σε κάτι τότε η πιθανότητα να είναι αλήθεια είναι μειωμένη. Σωστό αλλά όχι αρκετό. Τα δεινά που καταλογίζει στη θρησκεία μπορεί να αληθεύουν, αλλά δεν αρκούν για να αποδείξουν τη μη ύπαρξη του θεού – παρά μόνο ίσως την ύπαρξη ενός κακού θεού. Κάπου εδώ ξεκινάει το βιβλίο του Ντόκινς.

Γενετικό πεπρωμένο, απενοχοποιημένος και επικίνδυνος μύθος Ο «άνθρωπος του Βιτρούβιου», το διάσημο σκίτσο του Λεονάρντο ντα Βίντσι, αποτυπώνει την ιδεολογική επανάσταση της Αναγέννησης: Ο νοήμων άνθρωπος με τους ανοιχτούς ορίζοντες είναι το κέντρο του κόσμου, μέτρο όλων των πραγμάτων και των αξιών, κύριος ενός πεπρωμένου που το χτίζει ο ίδιος στη Γη, αντί να το αναζητά στον ουρανό, είτε μέσω της αστρολογίας είτε μέσω της θρησκείας. Με τον Διαφωτισμό, τη δημοκρατική επανάσταση στη Γαλλία και τη βιομηχανική στην Αγγλία, το μεταφυσικό «πεπρωμένο» των Σκοτεινών Χρόνων δίνει τη θέση του σε μια νέα, κοσμική θρησκεία: Την πίστη στη διαρκή πρόοδο, βασισμένη στους δίδυμους πύργους του ανθρωπισμού και του επιστημονισμού. Από τους φιλελεύθερους μέχρι τους σοσιαλιστές, όλα τα μεγάλα ρεύματα της Νεωτερικότητας μοιράζονταν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, την πεποίθηση ότι η βελτίωση του κοινωνικού περιβάλλοντος στο έδαφος των σύγχρονων επιστημονικών επιτευγμάτων είναι το κλειδί για μια καλύτερη, ανθρώπινη «μοίρα». Νέα δεδομένα Τη δεκαετία του ’70, μια νέα τεχνολογική επανάσταση διαμορφώνει εντελώς νέα δεδομένα. Πρόκειται για την τεχνική του ανασυνδυασμού του DNA, που δίνει τη δυνατότητα στους ειδικούς να κατατεμαχίζουν το γενετικό υλικό του τάδε ή δείνα οργανισμού και να εισάγουν θραύσματά του σε άλλους οργανισμούς, φτιάχνοντας σε συνθήκες εργαστηρίου χίμαιρες, υβριδικούς οργανισμούς, περίπου όπως ο μοντέρ κόβει και ράβει σκηνές από κομμάτια του σελιλόιντ, για να φτιάξει μια κινηματογραφική ταινία. Σόγια με γονίδιο εντόμου για να αντέχει στις αρρώστιες, υπερποντίκια με γονίδια ανθρώπου και πάει λέγοντας. Η τομή της Βιοτεχνολογίας δημιούργησε ευνοϊκό περιβάλλον για την επώαση ενός νέου ιδεολογικού ρεύματος, της λεγόμενης Κοινωνιοβιολογίας. Η πατρότητα του όρου ανήκει στον Εντουαρντ Γουίλσον, που τον καθιέρωσε το 1975 με το βιβλίο αναφοράς «Κοινωνιοβιολογία, μια νέα σύνθεση». Ακολούθησε, το 1976, το επίσης πολυσυζητημένο «Εγωιστικό Γονίδιο» του Ρίτσαρντ Ντόκινς. Από την κυρίαρχη ιδεολογία της Νεωτερικότητας, το νέο ρεύμα κράτησε τον επιστημονισμό, αλλά απέρριψε τον δεύτερο πυλώνα της, την πεποίθηση ότι ο άνθρωπος διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από το κοινωνικό περιβάλλον του. Το πεπρωμένο επέστρεφε, αν και όχι με τη μεταφυσική μορφή του Μεσαίωνα, αλλά με την τεχνοκρατική όψη της Γενετικής. Ο Νέος Ανθρωπος, η επαγγελία όλων των ριζοσπαστικά νεωτεριστικών ρευμάτων, θα ήταν προϊόν όχι κοινωνικών ανατροπών, αλλά επιστημονικών εργαστηρίων. Ασφαλώς, το νέο ρεύμα δεν έπεσε από τον ουρανό. Η ίδια η Νεωτερικότητα εξέθρεψε την ευγονική, ένα είδος κοινωνικής μηχανικής για τη βελτίωση των φυσικών και πνευματικών χαρακτηριστικών του ανθρώπινου είδους μέσω της Βιολογίας. Η θεμελίωση της ευγονικής ανήκει στον εξάδελφο του Δαρβίνου, Σερ Φράνσις Γκάλτον, και στους αρχικούς υποστηρικτές του ανήκουν προσωπικότητες όπως ο Μπέρναρ Σο, ο Γκράχαμ Μπελ και ο Αμερικανός πρόεδρος Τίοντορ Γουίλσον, ο οποίος, το 1923, δήλωνε: «Αντιλαμβανόμαστε ότι αποτελεί θεμελιώδες και αναπόδραστο καθήκον του καλού πολίτη, που είναι από καλή γενιά, να μεταβιβάσει το αίμα του στους απογόνους του. Τίποτα δεν μας υποχρεώνει να επιτρέπουμε την αναπαραγωγή ανθρώπων από κακή γενιά. Πρέπει να υποβάλουμε σε στείρωση τους εγκληματίες, να εμποδίσουμε τους διανοητικά αδύνατους να αφήσουν πίσω τους απογόνους». Η ευγονική Πειράματα ευγονικής και πρακτικές όπως η υποχρεωτική στείρωση «προβληματικών» κατηγοριών του πληθυσμού διαδόθηκαν ευρύτατα όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και σε Σουηδία και Αυστραλία. Σε αρκετές περιπτώσεις, η ευγονική βρήκε απήχηση και σε ριζοσπαστικά ή και σοσιαλιστικά ρεύματα. Εγινε όμως εντελώς κακόφημη και εξοστρακίστηκε στο περιθώριο με την άνοδο των ναζί και τη χρήση «επιστημονικών» μεθόδων από τον διαβόητο Μέγκελε και τους ομοίους του για τη δημιουργία «καθαρής», Αρειας φυλής. Σήμερα, φαίνεται ότι η πνευματική ατμόσφαιρα της εποχής επιτρέπει την αποενοχοποίηση των θεωριών του «γενετικού πεπρωμένου», που επανέρχονται με τη νέα μορφή της Κοινωνιοβιολογίας. Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από ειδήσεις για την αναζήτηση του γονιδίου της ευφυΐας ή της εγκληματικότητας, της ομοφυλοφιλίας ή της επιθετικότητας. Ο επιστημονικός αντίλογος είναι ισχυρότατος: Το βασικό ρεύμα των επιστημών της ζωής δέχεται ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπινων χαρακτηριστικών καθορίζεται από τη διαρκή αλληλεπίδραση ενός μεταλλασσόμενου γενετικού υλικού και του φυσικού - κοινωνικού περιβάλλοντος. Εχει αρχίσει να αποκωδικοποιείται, από τους ειδικούς, ο ρόλος των λεγόμενων «επιγενετικών παραγόντων» του εξωτερικού περιβάλλοντος, που «κολλάνε» πάνω στο γενετικό υλικό και μπλοκάρουν ή τροποποιούν αυτό ή το άλλο γονίδιο. Γεγονός παραμένει ότι ο γενετικός προκαθορισμός αποτελεί μια πολύ βολική ιδεολογία για όσους αναζητούν «επιστημονικό» άλλοθι σε πολιτικές κοινωνικού Δαρβινισμού. Αν ο καθένας μας είναι απλώς «το σύνολο των γονιδίων του», τότε οι ισχυροί είναι ισχυροί επειδή είναι προικισμένοι και οι αδύνατοι είναι αδύνατοι γιατί είναι «φύσει» μειονεκτικοί. Οποιαδήποτε έκκληση για μια νέα κοινωνική τάξη πραγμάτων στον κόσμο, όσο ηθικά δικαιολογημένη κι αν ακούγεται, φαντάζει μάταιη. Ακόμη κι ένας ανθρωπιστής, Βρετανός βιολόγος, όπως ο πρώτος διευθυντής της UNESCO Τζούλιαν Χάξλεϊ, κατέληξε να υποστηρίζει: «Για να έχουμε αποφασιστική πρόοδο ως προς την αποτελεσματικότητα των εθνών και του κόσμου, δεν θα ’πρεπε να στηριζόμαστε σε τυχαία μέτρα εναντίον των πολιτικών και κοινωνικών συμπτωμάτων, ούτε σε αυτοσχεδιασμούς παγκόσμιας πολιτικής, ούτε καν στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος. Ολο και περισσότερο πρέπει να ασχολούμαστε με τη βελτίωση της γενετικής ποιότητας των διανοητικών και φυσικών προσόντων του ανθρώπου». Αλλη μια φορά, η τεχνοκρατική ουτοπία εμφανίζεται ως υποκατάστατο της αναζήτησης πολιτικών λύσεων σε κοινωνικά προβλήματα. Info *Τζέρεμι Ρίφκιν, «Ο αιώνας της βιοτεχνολογίας», Α. Α. Λιβάνη, 1998. *Εντουαρντ Γουίλσον, «Κοινωνιοβιολογία, η νέα σύνθεση», Σύναλμα, 2000. *Σταμάτη Αλαχιώτη, «Βιοηθική, αναφορά στους γενετικούς και τεχνολογικούς νεωτερισμούς», Ελληνικά Γράμματα, 2004. *Pierre- Andre Taquieff, «La biblioethique ou le juste milieu», Fayard, 2007. *Ullica Segerstrale, «Defenders of Truth. The Battle for Science in the Sociobiology», Oxford University Press, 2000. Καθημερινή, 10.11.2007

Στοιχειώδες, κ. Γουότσον!

Οι επιστήμες της ζωής γοήτευσαν τον Τζέιμς Γουότσον από τα παιδικά του χρόνια, όταν πέρναγε ατέλειωτες ώρες με τον πατέρα του παρατηρώντας πουλιά στα λιβάδια του Ιλινόι ή όταν μαγνητιζόταν από το εκλαϊκευτικό βιβλίο του Ερβιν Σρέντιγκερ, εκ των θεμελιωτών της Κβαντικής Φυσικής, «Τι είναι ζωή»; Στο πανεπιστήμιο του Σικάγο είχε την τύχη να εργασθεί υπό την καθοδήγηση ενός σπουδαίου ερευνητή, του Σαλβαντόρ Λούρια, που θα κέρδιζε αργότερα το βραβείο Νομπέλ για τη δουλειά του πάνω στη φύση των γενετικών μεταλλάξεων.

Από το 1951, άρχισε να εργάζεται στο Κέμπριτζ της Βρετανίας μαζί με τον Φράνσις Κρικ πάνω στη μοριακή δομή του DNA, που θα του χάριζε τρία χρόνια αργότερα μια θέση στην αιωνιότητα. Μια θέση, που οι δύο επιστήμονες και ο συνεργάτης τους Μόρις Γουίλκινς θα έπρεπε κανονικά να μοιραστούν με τη σπουδαία χημικό Ρόζαλιντ Φράνκλιν, ο πρόωρος θάνατος της οποίας της στέρησε το βραβείο Νομπέλ. Ο Γουότσον και οι συνεργάτες του είχαν στηριχθεί σε πολλές ανακαλύψεις της Φράνκλιν, τις οποίες χρησιμοποίησαν χωρίς την έγκρισή της, κάτι που έγινε αντικείμενο σφοδρών κριτικών από την διεθνή επιστημονική κοινότητα.

Το 1988, το αμερικανικό κράτος διορίζει τον Γουότσον επικεφαλής του εξαιρετικά φιλόδοξου και σύνθετου προγράμματος για την αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος. Ο διακεκριμένος επιστήμονας παραιτείται από τη θέση του αυτή το 1992, επιδεικνύοντας ηθική αδιαλλαξία απέναντι στις προσπάθειες τόσο του δημόσιου Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας, όσο και ιδιωτικών εταιρειών, όπως εκείνη του Βέντερ, να πατεντάρουν γονίδια. «Οι άνθρωποι δεν μπορούν να διεκδικούν καμία ιδιοκτησία πάνω στους νόμους της Φύσης», διακηρύσσει χειροκροτούμενος από τους συναδέλφους του.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του περί κατωτερότητας των μαύρων ήταν, για πολλούς, κεραυνός εν αιθρία. Ωστόσο, ο γενετιστής Αλεξ Καν υποστηρίζει ότι ο Γουότσον ήταν από πριν τοποθετημένος «στο ρεύμα της ντετερμινιστικής, αγγλοσαξονικής Δεξιάς, ένα παλιό ρεύμα σκέψης που αντιστρατεύεται την ισότητα, αποθεώνει τον επιστημονισμό και φλερτάρει, πού και πού, με το ρατσισμό». Η αλήθεια είναι ότι ο Γουότσον έχει υποστηρίξει και κατά το παρελθόν άκρως προβληματικές θέσεις, όπως ότι οι γυναίκες θα δικαιούνται, στο μέλλον, να προχωρούν στην έκτρωση αν διαπιστώσουν ότι το μελλοντικό παιδί τους έχει το γονίδιο της ομοφυλοφιλίας. Σε διάλεξη που έδωσε στην Καλιφόρνια το 2000, υποστήριξε ότι η σεξουαλική δραστηριότητα είναι και αυτή ζήτημα γονιδίων, για να συμπληρώσει με αμφιλεγόμενο χιούμορ: «Γι’ αυτό έχετε τους Λατίνους εραστές. Δεν έχετε ακούσει, βέβαια, ποτέ για Αγγλο εραστή, μόνο για τον Αγγλο… Ασθενή»! Σε μιαν άλλη διάλεξη, υποστήριξε ότι η βλακεία είναι γενετική ασθένεια που πρέπει να θεραπεύεται - μάλλον για να επιβεβαιώσει ότι η «νόσος» είναι επίκτητη και μάλιστα τόσο μεταδοτική, που δεν είναι ποτέ αργά για να προσβάλει ακόμη και μια αναγνωρισμένη διάνοια.

Καθημερινή, 10.11.2007

Η σκοτεινή πλευρά μιας επιστημονικής εποποιίας Για τον κίνδυνο ενός «γενετικού απαρτχάιντ» προειδοποιούν κορυφαίοι ερευνητές, αξιώνοντας κοινωνικό έλεγχο της βιοτεχνολογίας Του Πετρου Παπακωνσταντινου Καθημερινή, 28.8.2007 Τα ημερολόγια έγραφαν 26 Ιουνίου 2000, όταν διαδραματίσθηκε το πιο εντυπωσιακό, επικοινωνιακό γεγονός στη σύγχρονη ιστορία των επιστημών. Πλαισιωμένος από τους Φράνσις Κόλινς, διευθυντή του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας των ΗΠΑ και τον ομοεθνή του Κρεγκ Βέντερ, ιδρυτή της ιδιωτικής εταιρείας Celera Genomics, ο Μπιλ Κλίντον ανακοίνωσε ότι, στην αυγή της τρίτης χιλιετίας, ο άνθρωπος είχε πλέον στα χέρια του το «Ιερό Δισκοπότηρο» της βιολογικής έρευνας: την αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος. Το πρώτο σοκ Στην πανηγυρική τελετή, που μεταδιδόταν από τους δορυφόρους σ’ όλες τις χώρες του κόσμου, παρενέβη μέσω τηλεδιάσκεψης και ο Τόνι Μπλερ. «Επιτέλους, διαβάσαμε το χειρόγραφο του Θεού», ήταν μια από τις μεσσιανικές διακηρύξεις που έκαναν τον γύρο του κόσμου, συνοδευόμενες από πιο πρακτικές υποσχέσεις για νέα φάρμακα και προσωποποιημένες, γονιδιακές θεραπείες που θα αντιμετωπίσουν και τις πιο δύσκολες ασθένειες. Επτά χρόνια αργότερα, η αμφιλεγόμενη συμπεριφορά δύο εκ των πρωταγωνιστών αυτής της επιστημονικής εποποιίας φέρνουν σε πρώτο πλάνο την άλλη, σκοτεινή όψη της. Το πρώτο σοκ ήρθε από τον 79χρονο Τζέιμς Γουότσον, ο οποίος μοιράστηκε το 1962 το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής με τους Φράνσις Κρικ και Μόρις Γουίλκινς για την ανακάλυψη της διπλής έλικας του DNA. Σε συνέντευξή του στους Sunday Times, ο Γουότσον δήλωσε ότι είναι «βαθιά απαισιόδοξος για το μέλλον της Αφρικής». Γιατί; Διότι «όλες οι αναπτυξιακές πολιτικές μας βασίζονται στην παραδοχή ότι το διανοητικό τους επίπεδο (των μαύρων Αφρικανών) είναι το ίδιο με το δικό μας (των λευκών Δυτικών), παρότι όλα τα τεστ δείχνουν ότι αυτό δεν ισχύει». Και συμπλήρωσε: «Ολοι όσοι απασχολούν μαύρους εργαζόμενους ξέρουν περί τίνος πρόκειται». Οι δηλώσεις Γουότσον προκάλεσαν παγκόσμιο σάλο. Πού τελειώνει η θετική, επιστημονική γνώση και πού αρχίζουν οι κοινωνικές προκαταλήψεις και οι φυλετικοί μύθοι; Μήπως είχε δίκιο ο Τ.Σ. Ελιοτ όταν έλεγε ότι η Νεωτερικότητα θυσίασε τη σοφία για τη γνώση; Αλλά προτού κοπάσει ο θόρυβος, ήρθε ένα δεύτερο, διαφορετικής ποιότητας, σοκ, αυτήν τη φορά από τον Κρεγκ Βέντερ. Εχοντας ιδρύσει μία ακόμη ιδιωτική εταιρεία, την Synthetic Genomics, ο Βέντερ και οι συνεργάτες του δήλωσαν ότι βρίσκονται πολύ κοντά στο να δημιουργήσουν την πρώτη μορφή συνθετικής ζωής - ένα κύτταρο βακτηρίου δημιουργημένο με χημικές διαδικασίας στο εργαστήριο, ξεκινώντας από τους δομικούς λίθους του DNA. Ο Βέντερ εκμυστηρεύεται ότι θέλει να φέρει την ανθρωπότητα «σε ένα νέο στάδιο της εξέλιξης των ειδών» και ότι οραματίζεται τη μέρα όπου «πλάσματα κατασκευασμένα από μονάδες DNA θα κάθονται μπροστά στον υπολογιστή τους και θα σχεδιάζουν άλλα πλάσματα». Δεν μοιράζονται όλοι την αισιοδοξία του Βέντερ για την εξαγγελθείσα «Δεύτερη Γένεση». Ο νομπελίστας σερ Πολ Νούρσε, επικεφαλής του βρετανικού Ινστιτούτου Καρκίνου, προειδοποιεί για τον κίνδυνο ενός «γενετικού απαρτχάιντ» αν αφεθούν στο έλεος των τυφλών νόμων της αγοράς τα επιτεύγματα της Γενετικής. Στα επόμενα είκοσι χρόνια, εξηγεί ο Βρετανός επιστήμονας, τα παιδιά μπορεί να στιγματίζονται με γενετικές ταυτότητες από τη γέννησή τους. Ασφαλιστικές εταιρείες και εργοδότες μπορεί να «ξεγράφουν» όσους έχουν την άλφα ή βήτα κληρονομική προδιάθεση, δημιουργώντας ένα ολόκληρο «γενετικό υποπρολεταριάτο» από τη μια πλευρά και μια αριστοκρατία των «γενετικώς ορθών» από την άλλη. Ηδη ο Βέντερ προσφέρει στους πλούσιους τη δυνατότητα να αποκτήσουν την αποκρυπτογράφηση του γονιδιώματός τους αντί 710.000 δολαρίων, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τη μακροημέρευση και την ποιότητα ζωής τους. Ενα άλλο, κρίσιμο ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο σφετερισμός της ίδιας της ζωής και της γενετικής κληρονομιάς των λαών από τις κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Η αρχή έγινε το 1971, όταν ένας Ινδός μικροβιολόγος, ονόματι Ανάντα Σακραμπάρτι, υπάλληλος της General Electric, αξίωσε να του κατοχυρωθεί πατέντα για γενετικώς τροποποιημένο οργανισμό που είχε την ικανότητα να απορροφά πετρέλαιο από τη θάλασσα. Το γραφείο Ευρεσιτεχνιών των ΗΠΑ απέρριψε την τερατώδη, για την πνευματική ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής, αξίωση να πατενταρισθεί μια μορφή ζωής. Ωστόσο, το 1980, όταν οι κυρίαρχες ιδέες περί επιχειρηματικότητας και δημόσιου αγαθού είχαν υποστεί βαθύτατη μετάλλαξη, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, με οριακή πλειοψηφία 5-4, κατοχύρωσε, τελικά, την πρώτη πατέντα για ζωντανό οργανισμό. Και το 1991, όταν ο Κρεγκ Βέντερ ζητούσε να πατεντάρει, για λογαριασμό της ιδιωτικής εταιρείας του, 2.000 γονίδια που εμπλέκονται στον σχηματισμό νευρώνων του εγκεφάλου -εκμεταλλευόμενος το συλλογικό έργο των επιστημόνων στο δημόσιο σύστημα υγείας, όπου εργαζόταν μέχρι πρότινος- οι αντιδράσεις της επιστημονικής κοινότητας έμοιαζαν πια με μάχες οπισθοφυλακών. Οι ενστάσεις αυτές δεν μπορούν, βεβαίως, να μηδενίσουν τα τεράστια, ευεργετικά επιτεύγματα της Γενετικής και της Βιοτεχνολογίας. Ούτε νομιμοποιούν ουτοπικές, ούτως ή άλλως, εκκλήσεις για περιορισμό της επιστημονικής έρευνας στο όνομα των κινδύνων που αυτή εγκυμονεί για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου. Υπενθυμίζουν μόνο την προειδοποίηση του Αϊνστάιν ότι, ελλείψει δημοκρατικού, κοινωνικού ελέγχου, «η τεχνολογική πρόοδος θα μοιάζει πάντα με τσεκούρι στα χέρια παθολογικού εγκληματία».